(Chia sẻ của anh Trần Ngọc Sơn)
Trước khi có con, tôi nghĩ việc con nói tiếng Pháp tốt là điều quan trọng nhất để hòa nhập, học tập và sau này đi làm. Còn tiếng Việt — tôi xem như thứ phụ, dùng trong nhà hoặc khi gọi về nói chuyện với ông bà.
Nhưng sau khi con lớn hơn, tôi nhận ra suy nghĩ đó chưa đủ.
Khi ông bà gọi video sang từ Việt Nam, cháu trả lời rất ít, đôi khi không biết nói gì. Cháu muốn kể chuyện nhưng thiếu từ. Ông bà muốn hỏi han nhưng cháu không hiểu hết. Nhìn cảnh ấy, tôi thấy khoảng cách đang xuất hiện ngay trong chính gia đình mình.
Lúc đó tôi hiểu rằng tiếng Việt không chỉ là lời nói. Nó là cách để con giữ liên hệ với ông bà, với bố mẹ, với quê hương và với những gì thuộc về gia đình.
Tôi nhận ra 3 điều quan trọng:
- Tiếng Việt giữ được sự gắn kết trong gia đình.
Khi con dùng được tiếng Việt, con nói chuyện được với ông bà, nghe được những câu chuyện xưa, hiểu được những kỷ niệm mà chỉ gia đình mới có. Nếu mất tiếng Việt, mất luôn phần kết nối đó. - Biết tiếng Việt giúp con không thấy “mất gốc”.
Ở nước ngoài, nhiều trẻ gốc Việt đôi khi không biết mình thuộc về đâu. Khi con hiểu tiếng Việt, con hiểu rằng con có thêm một quê hương và có quyền tự hào về điều đó. - Biết thêm một ngôn ngữ là thêm cơ hội.
Thế giới bây giờ rất coi trọng trẻ nói được nhiều ngôn ngữ. Tiếng Việt không làm con chậm lại, mà ngược lại — mở thêm cánh cửa về nghề nghiệp, văn hóa và giao tiếp.
Gia đình tôi đã làm thế nào
Chúng tôi đổi cách sinh hoạt:
- Trong bữa ăn và buổi tối dùng tiếng Việt
- Bật nhạc thiếu nhi tiếng Việt trong nhà
- Cho con xem phim hoạt hình tiếng Việt
- Mỗi tuần gọi video về nói chuyện với ông bà
- Đọc truyện tranh tiếng Việt trước giờ ngủ
- Đi sinh hoạt cộng đồng có trẻ gốc Việt khác
Ban đầu con lười nói, chọn tiếng Pháp vì dễ hơn. Nhưng sau khoảng 6 tháng, con bắt đầu tự kể chuyện bằng tiếng Việt, đôi khi sai nhưng rất tự nhiên. Điều vui nhất là khi ông bà gọi sang, cháu cười nói thoải mái, không còn lúng túng nữa.
Điều khó nhất là kiên trì
Giữ tiếng Việt cho con ở nước ngoài không khó về mặt kỹ thuật, mà khó ở chỗ phải kiên trì và đồng lòng. Đây không phải việc làm trong vài tháng, mà là hành trình dài nhiều năm.
Một lời nhắn cho các bố mẹ Việt ở nước ngoài
Nếu có điều tôi muốn nhắn lại thì là:
“Đừng đợi con lớn rồi mới dạy tiếng Việt. Hãy để tiếng Việt đi cùng tuổi thơ của con.”
Vì đến một ngày, con sẽ hỏi:
“Nhà mình từ đâu đến?”
Khi đó, tiếng Việt sẽ giúp con tìm được câu trả lời.
